مهارت های زندگی

مهارت­های زندگی

مهارت زندگی چیست؟

الف) توانایی انجام رفتار سازگارانه و مثبت فرد در مواجهه باچالش­های زندگی است.

ب) مهارت های زندگی عبارت اند از مجموعه از توانایی های که زمینه سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم  می­آورند. این توانایی ها فرد را قادر می سازد تا مسئولیت­ها و نقش اجتماعی خود را بپذیرد و بدون لطمه زدن به خود ودیگران با خواست ها و انتظارات ومشکلات روزانه به ویژه در روابط بین فردی به شکل مؤثری رو به رو شود.

قلمرو مهارتهای زندگی کدام است

مهارت های زندگی را می­توان به تعداد فرهنگ­ها، نگرش­ها، باورها، و به تعداد انسان­ها و به تعداد پدیده ها و فرایندها متعدد دانست  قلمرو مهارت های زندگی حد اقل شامل: مهارت های فردی،  مهارت های ارتباطی، مهارت های روابط بین فردی، مهارت های شناختی، مهارت های اجتماعی مهارت های معنوی و اخلاقی دانست.

مهارت های فردی عبارتند از خود آگاهی، آگاهي از نقاط ضعف و قوت خويش، آگاهي از حقوق و مسئوليتهاي خود،  بيان ارزشهاي خود، اعتماد به نفس، داشتن نگرش مثبت به خود و ديگران، عزت نفس، لذت بردن از زندگي، برخورد نامناسب با ناكاميها و شكستها، ارزشيابي از عملكرد خود و مهارت داشتن هدف در زندگی شامل پي بردن به اهداف و اهميت آن، تدوين اهداف كوتاه مدت و بلند مدت، كنار آمدن با تغيير در زندگي، معنای زندگی و ...  

مهمترین مهارت های ارتباطی در روابط اجتماعی عبارتند ازارتباط كلامي وغير كلامي مؤثر، ابراز وجود، غلبه بر كمرويي ، گوش دادن مؤثر و درك احساسات ديگران ، نه گفتن به خواسته هاي نامعقول ديگران، سؤال كردن،  استفاده از روشهاي مناسب براي برقراري ارتباط، حفظ استقلال دربين دوستان، طرح ريزي ، سازماندهي و انتخاب ايده ها جهت برقراري ارتباط، در برقراري ارتباط مسئول و انعطاف پذير بودن، احترام به نظرات ديگران .

 برخی از مهارت های  روابط بين فردي عبارتند از همكاري و مشاركت با ديگران، دوستيابي ونگهداري دوستان، برقراري روابط صميمي با ديگران، بيان واضح و روشن تفكرات ، درك ديگران، احترام به افراد با ديدگاه ها، نژاد و مذاهب گوناگون، تمجيد و تحسين و تشويق پذيرفتن.

مهمترین مهارت های شناختی عبارتند تفكر خلاق شامل يادگيري فعال، جستجوي اطلاعات جديد، تلاش براي رفع محدوديتها، توجه به ديدگاه هاي متفاوت، ابتكار عمل در زندگي و تفکرانتقادی شامل: بررسي دقيق منابع اصلي افكار و عقايد و ارزيابي آنها،  سؤال كردن مناسب، مشاهده ي دقيق موقعيتها و ارزيابي دلايل و شواهد، توانايي استدلال، ذهن بازداشتن، تشخيص درست از نادرست و اشراف به اين مسأله كه ديگران هميشه درست نمي گويند.

مهمترین مهارت های اجتماعی عبارتند از  مهارت حل مسأله اجتماعي  شامل: استفاده از مراحل حل مسئله، شناسايي راه حلهاي گوناگون هنگام رويارويي با مشكل و انتخاب موثرترين راه حل، نحوه ي گردآوري اطلاعات، ارزيابي و تحليل آن، توانايي برخورد با مسائل، آگاهي از چگونگي تفكر واضح و حل مسائل در شرايط بحراني،  تنظيم و كنترل وقت، نحوه ي حل تعارض ،آشنايي با مراكزي كه حل مشكل مي كنند،  و تصميم گيری شامل استفاده از مراحل تصميم گيري، تصميم گيري فعالانه بر مبناي آگاهي از حقايق، تصميم گيري بر مبناي ارزيابي دقيق موقعيتها،  خودگشودگي، همدلي با ديگران، انتقاد پذيرفتن و انتقاد كردن. تسهيل موثر فعاليتهاي گروهي، توليد و بهسازی انواع عقايد در گروه، كار با جمعيتهاي گوناگون، ارزشگذاري به تفاوتها و شباهتها در بين اعضاي گروه، جدا كردن نقش گروهي فرد از نقش فردي، ايجاد تفاهم، فعاليت براي دستيابي به هدفهاي گروهي، شركت موثر و فعال در تعامل گروهي.

مهارت های  سلامت روان شامل شناخت هيجانهاي خود و ديگران،  مقابله با ناكامي، غم و ترس، مقابله با هيجانهاي خود وديگران، كنترل فشارهاي روحي، كنترل خشم، كنار آمدن با موقعيتهايي كه قابل تغيير نيستند، استفاده ي مؤثر از اوقات فراغت، استفاده از سرگرمي هاي مناسب.

مهارت های  بهداشت و سلامت جسمي شامل توجه به تغذيه، كنترل وزن، آراستگي ظاهر،  علاقه به شركت در ورزشهاي تيمي، عادت خوب بهداشتي، آگاهي از بيماريهاي مسري، انتخاب اهداف واقع بينانه،  برنامه ريزي و پذيرش مسئوليت اعمال خود، آمادگي براي تغيير دادن تصميم ها جهت انتخاب گزينه مناسب، گردآوري اطلاعات تا حد ممكن درهنگام تصميم گيري، پايبند بودن به اجراي تصميم و اطمينان به تصميمات خود.

بنابر این گستره مهارت های زندگی در گیرنده تمام بخشهای زندگی ما را  فراگرفته است که نیاز به آموزش دارد.